[Algemeen] CDA wil overheid afslanken

[Arend Lammertink]

Ter info, het rapport "vertrouwen in verbinding - Een analyse en
aanbevelingen over de herinrichting van het openbaar bestuur in
Nederland" van de CDA bestuurdersvereniging:

http://bsv.old.cda.nl/Portals/336/docs/Publicaties/220310_Vertrouwen_Verbinding_en_Veerkracht_%5Bdef%5D.pdf


Agentschappen, uitvoeringsdiensten en controleorganen
De organisatie van de rijksoverheid is de afgelopen decennia flink
gegroeid doordat onder andere vele bijgebouwen werden aangebouwd. Dit
rapport stelt dat de organisatie van gedeconcentreerde rijksdiensten
kritisch moet worden bekeken en dat de taken van een aantal diensten
kunnen worden ondergebracht bij decentrale overheden. Daardoor zullen
meer taken op het regionale vlak komen te liggen en zal er dus minder
overleg nodig zijn. Zo kunnen bijvoorbeeld taken van de Dienst
Landelijk Gebied (DLG) van LNV eveneens kunnen worden neergelegd bij
de provincie. Een ander voorbeeld zijn de regionale diensten van
Rijkswaterstaat. Door bepaalde watertaken aan de waterschappen over te
dragen en de overige taken door provincies en het ministerie zelf te
laten uitvoeren, kunnen de regionale kantoren verdwijnen. Verder dient
het bestaansrecht van het grote aantal agentschappen en Zelfstandige
Bestuursorganen (ZBO) tegen het licht worden gehouden, zoals
bijvoorbeeld het toezicht op het (hoger) onderwijs. SenterNovem kan
eveneens verdwijnen. Het uitgangspunt moet zijn: opheffen, tenzij het
bestaansrecht ondubbelzinnig kan worden aangetoond. Tot slot dient ook
de opeenstapeling van inspectiediensten en toezichthoudende instanties
onder de loep te worden gehouden. Natuurlijk zijn controles – zoals
controle op fraude in de sociale zekerheid – nodig, maar de
‘controletoren’ van de overheid is inmiddels wel erg groot geworden.
Een vertrouwenwekkende en verbindende overheid (zie hoofdstuk 3) mag
de balans niet laten doorslaan naar wantrouwen in plaats van
vertrouwen in burgers. Het recent in de Tweede Kamer behandelde
voorstel om ambtenaren iedere burger die een bepaalde uitkering,
toeslag of bijslag ontvangt zonder enige verdenking vergaand te willen
controleren door het afleggen van huisbezoeken is in het licht van een
modern overheidsbestel niet de goede weg.
Kijkend naar de democratische legitimatie en de daarbij horende
volksvertegenwoordigende rol van Kamerleden ligt het op het eerste
gezicht niet voor de hand het aantal leden van de Eerste en Tweede
Kamer te verminderen. Tegelijkertijd is het wel zo dat als de
rijksoverheid zich nadrukkelijker op kerntaken richt en een stap terug
doet – minder taken, minder bestuurders en minder ambtenaren – we ook
toekunnen met een kleiner parlement. De Tweede Kamer kan dan wellicht
terug naar een samenstelling van honderd tot 120 leden. Dat vergt wel
een Kamer die zich, veel meer dan thans vaak het geval is, hoofd- en
bijzaken weet te onderscheiden en zich bewust is van de eigen
beperkingen, waarbij men niet meedeint op de waan van de dag. De
werkwijze van het parlement is nu vaak veel te jachtig. De
volksvertegenwoordigende taak zou meer recht worden gedaan als het
gezicht meer naar de samenleving wordt gewend en er meer onderzoeken,
uitvoeringstoetsen en hoorzittingen worden gedaan. Met het oog op
cultuurveranderingen op de lange termijn dient daarbij ook te worden
ingezet op het besef dat het Kamerlidmaatschap veel ervaring en
geheugen vergt.


Gr.

-- Arend --