[Algemeen] Fwd: Suggestie voor een tweetal programma punten

[Reinier Bakels]

> En wat we ook niet moeten vergeten, is dat het "intellectual property"
> een uitvinding van het westen (lees US en Europa) is, en dat dit
> voortkomt uit het westerse denken. Voor veel culturen is het helemaal
> niet zo logisch dat er intellectual property op bijv een kunstuiting
> zit, omdat daar een uiting veel meer gezien wordt als een product van de
> samenleving dan van de individuele mens.
> Maar wij leggen ons idee van intellectual property wel aan alle andere
> landen en culturen op.
> Het is helemaal niet zo gek dat in sommige landen copyrights zo veel
> geschonden worden, omdat de fundamentele basisgedachte waarop copyright
> berust ontbreekt in die culturen / samenlevingen.
>
Het is nog erger. Ook in de westerse wereld is "intellectuele eigendom" 
omstreden. De kreet is in de wereld gekomen nadat de Franse revolutie eind 
18de eeuw "eigendom" tot een "heilig" en onvervreemdbaar recht had verklaard 
(terecht) en handige jongens daarmee beredeneerden dat "intellectuele 
eigendom" net zo heilig is. Gelul, want een fiets kun je niet verkopen en 
tegelijk zelf houden, maar informatei wel. Een meer formeel argument is dat 
de meeste vormen van "IE" tijdelijk zijn, en tijdelijke *echte* eigendom 
ondenkbaar is. Dit is allemaal al een kleine 200 jaar bekend, maar wie 
belangen heeft is hardleers.

Zeer interessant is de passage in de Amerikaanse Constitution die het 
Congres de bevoegdheid geeft om auteurs- en octrooirecht te regelen "To 
promote the progress of science and useful arts, by securing for limited 
times to authors and inventors the exclusive right to their respective 
writings and discoveries." Het *maatschappelijk* belang staat hierbij 
duidelijk voorop.

Er is trouwens een fundamenteel verschil tussen angelsaksich "copyright" en 
continentaal-Europees "droit d'auteur". In het laatste geval staat toch weer 
de auteurt op de voorgrond. Wat bijv. tot uiting komt in het feit dat 
auteursrect hier bestaat uit exploitatierechten PLUS morele rechten. Van die 
laatste rechten kun je geen afstand doen. Voroal voor "echte" auteurs 
(kunstenaars) van belang dat hun werken niet verknowierd worden. Kun je 
trouwens ook misbruiken: de architect van het nieuwe Berlijnse centraal 
station heeft zich bij de bouwers beklaagd dat ze ergens een of ander 
plafond niet volgens zijn ontwerp hadden gerealiseerd.

Hoewel Richard Stallman keer op keer een rolberoerte krijgt als de kreet 
"IE" wordt gebruikt, is de term toch erg ingeburgerd *maar* als een soort 
overkoepelend begrip, net als "staatsrecht" of "privaatrecht". Het gevaar 
dreigt echter, dat we afglijden naar een algemeen recht op intellectuele 
eigendom. Terwijl in alle handboeken staat dat informatie in beginsel vrij 
is TENZIJ de wet dat anders regelt, vindt er een soort landjepik plaats 
richting "ongeschreven" rechten van IE. let wel: dit is zeer omstreden. 
Voorbeelden zijn know how, goodwill, bedrijfsgeiemen, en ook domeinnamen.

Volgens mij zit er iets achter dat eigendom met orde wordt geïdentificeerd - 
en juristen houden niet van chaos. het gevolg is dat een totale 
"commodificereing" van informatie en ideeën dreigt. Je herinenrt je, 
"commodificering" is een denigrerende kreet om aan te duiden dat dingen 
handelsobject worden die dat nooit zouden mogen zijn, zoals privacy (kun je 
nog niet verkopen) en liefde (oudste beroep).

reinier